Khi sắp chuyển nhà hay đi làm xa mà nghĩ rằng không mang theo được chó mèo, hãy bắt đầu tính ít nhất hai ba tháng trước ngày đi. Việc đầu tiên là kiểm chứng xem có thật không mang được không: nhiều khu trọ, chung cư vẫn cho nuôi nếu hỏi đúng người và có cam kết; nhiều nơi cho phép đưa vật nuôi theo nếu chuẩn bị đủ giấy tờ. Nếu thật sự không được, phương án tiếp theo là người thân giữ giúp, rồi mới tới trao lại cho chủ mới, có đủ thời gian sàng lọc thay vì giao vội trong tuần dọn nhà.
Chuyển nhà là một trong những lý do phổ biến nhất khiến chó mèo bị bỏ lại: trong phòng trọ trống, ngoài sân khu tập thể, hay giao cho người hàng xóm không hề muốn nuôi. Hầu hết những trường hợp đó xảy ra vì chủ nuôi để tới tuần cuối mới lo.
Kiểm chứng: có thật là không mang theo được không
Câu "nhà mới không cho nuôi" đôi khi chỉ là giả định. Trước khi ký hợp đồng thuê, hãy hỏi thẳng chủ nhà hay ban quản lý về vật nuôi, và nếu họ ngập ngừng, đề nghị những cam kết cụ thể: con vật đã triệt sản, tiêm phòng, nuôi trong nhà, chủ nuôi chịu trách nhiệm nếu hư hỏng đồ đạc, có thể đặt thêm một khoản cọc. Nhiều chủ nhà đồng ý khi thấy người thuê có trách nhiệm. Ghi điều đó vào hợp đồng thuê để tránh tranh cãi sau này.
Nếu đang tìm nhà, hãy coi việc cho nuôi vật nuôi là một tiêu chí ngay từ đầu, giống như giá thuê hay khoảng cách tới chỗ làm. Chịu khó tìm thêm một hai tuần để có chỗ ở cho cả nhà, kể cả con vật, thường dễ chịu hơn nhiều so với phải chia tay nó.
Với việc chuyển giữa các tỉnh thành, đưa chó mèo theo trên ô tô cá nhân hay một số phương tiện công cộng là chuyện nhiều gia đình đã làm. Hãy hỏi trước nhà xe hay hãng vận chuyển về quy định chở vật nuôi, chuẩn bị lồng chắc chắn, giấy tiêm phòng. Với việc ra nước ngoài, thủ tục phức tạp hơn và thay đổi theo từng nước; hãy tìm hiểu quy định hiện hành của nước đến từ sớm, vì có nơi yêu cầu xét nghiệm, chờ đợi hàng tháng trước khi được nhập cảnh cùng vật nuôi.
Các phương án theo từng hoàn cảnh
Mỗi kiểu chuyển đi có phương án hợp riêng. Bảng dưới gợi ý thứ tự nên thử.
| Hoàn cảnh | Thử trước | Nếu không được |
|---|---|---|
| Chuyển nhà trong cùng tỉnh thành | Tìm nhà cho nuôi, thương lượng với chủ nhà | Người thân gần đó giữ giúp, sau đó tìm chủ mới |
| Đi làm tỉnh khác, ở nhà tập thể, ký túc xá | Xem có thể thuê phòng riêng cho nuôi không | Gửi người thân lâu dài hoặc trao cho chủ mới |
| Đi làm xa có thời hạn vài tháng | Gửi người thân, bạn bè đáng tin, nhà tạm có trả công | Nhờ nhóm cứu hộ quen giới thiệu nhà tạm |
| Ra nước ngoài lâu dài | Tìm hiểu thủ tục đưa vật nuôi theo từ sớm | Trao lại cho người thân hoặc chủ mới đã sàng lọc |
| Về quê sống với bố mẹ | Hỏi bố mẹ có đồng ý cho nuôi trong nhà không | Thương lượng điều kiện nuôi hoặc tìm chủ mới |
Điều đáng tránh nhất là để con vật lại phòng trọ cũ với lời hứa sẽ quay lại đón, hoặc nhờ hàng xóm "cho ăn giúp vài hôm" mà không có kế hoạch tiếp theo. Rất nhiều con vật đã chết đói hoặc bị đuổi ra đường theo cách này.
Gửi người thân giữ giúp: cách làm để không thành gánh nặng
Gửi chó mèo cho bố mẹ, anh chị em hay bạn thân là phương án được nhiều người chọn khi đi làm xa. Nó hiệu quả khi người giữ thật lòng muốn nuôi, có chỗ và có thời gian. Nó trở thành gánh nặng khi người giữ chỉ nhận vì nể, rồi sau vài tháng con vật bị nhốt ở góc sân hay cho người khác mà chủ không biết.
Trước khi gửi, hãy nói chuyện thẳng: gửi bao lâu, ai trả tiền thức ăn và thú y, nếu con vật ốm thì báo ai, nếu người giữ không còn muốn giữ thì làm gì. Chủ nuôi nên tiếp tục gửi tiền chi phí hằng tháng thay vì để người giữ tự lo, và dành thời gian gọi video thăm con vật. Việc này giữ cho trách nhiệm vẫn thuộc về bạn chứ không âm thầm chuyển hết sang người khác.
Nếu đi làm xa không biết bao giờ về, hãy nghĩ thật kỹ: con vật sẽ sống với người giữ nhiều năm, có khi hết đời. Trong trường hợp đó, trao hẳn cho người thân với thoả thuận rõ ràng có thể công bằng hơn cho cả người giữ lẫn con vật, thay vì để con vật sống trong tình trạng tạm bợ không ai thật sự là chủ.
Lịch tính trước ba tháng khi buộc phải trao đi
Nếu đã chắc chắn không mang theo được, đây là lịch gợi ý để con vật có chủ mới trước ngày bạn đi, không phải giao vội.
- Tháng thứ ba trước ngày đi: báo nhóm cứu hộ nếu con vật được nhận từ nhóm; hỏi người thân, bạn bè xem ai muốn nhận.
- Cũng trong tháng đó: đưa con vật đi khám tổng quát, tiêm nhắc nếu tới hạn, triệt sản nếu chưa làm, để hồ sơ sức khoẻ sạch sẽ khi gặp người nhận.
- Tháng thứ hai: viết tin trao lại trung thực, chụp ảnh, quay video, đăng theo vòng từ gần tới xa.
- Tháng thứ hai đến đầu tháng cuối: trò chuyện, gọi điện, gặp mặt với những người phù hợp; chọn một người và có thể chọn thêm một người dự phòng.
- Tháng cuối: hẹn ngày giao trước khi bạn bắt đầu dọn nhà, để con vật không phải sống giữa đống thùng và cảnh xáo trộn; ký thoả thuận, giao đồ dùng và giấy tờ.
- Tuần cuối cùng: nếu vẫn chưa có người nhận, chuyển sang phương án nhà tạm có trả công hoặc nhờ nhóm cứu hộ quen, không giao bừa.
Giao con vật trước ngày dọn nhà vài tuần có hai cái lợi: con vật tránh được những ngày hỗn loạn dễ hoảng sợ chạy mất, và bạn vẫn còn ở gần để hỗ trợ người nhận trong tuần đầu.
Cẩn thận những ngày dọn nhà
Dù mang theo hay không, những ngày dọn nhà là lúc chó mèo dễ đi lạc nhất. Cửa mở liên tục, người lạ ra vào khiêng đồ, tiếng động lớn, đồ đạc thay đổi chỗ khiến con vật hoảng. Mèo chui vào thùng hay lẩn ra cầu thang; chó lao ra khỏi cổng khi thợ khiêng tủ đi qua.
Trong những ngày này, hãy nhốt con vật trong một phòng đã dọn xong, có nước, thức ăn, khay cát, dán giấy ở cửa nhắc mọi người không mở. Hoặc gửi con vật ở nhà người quen vài hôm. Đeo vòng cổ có thẻ tên ghi cách liên lạc cho chó mèo, kể cả mèo nuôi trong nhà, vì nếu lỡ lạc, người nhặt được có cách báo.
Nếu con vật đã có chủ mới, càng không nên để nó chứng kiến cảnh dọn đi, vì như vậy nó vừa mất chủ cũ vừa sợ hãi trong môi trường lạ. Đây là lý do nên giao trước khi bắt đầu đóng thùng.
Trao cho người thân khi ra nước ngoài lâu dài
Người đi du học, xuất khẩu lao động hay định cư thường gửi lại chó mèo cho bố mẹ. Đây là lựa chọn tự nhiên, nhưng cũng nên làm rõ ràng như trao cho người ngoài. Hãy hỏi bố mẹ có thật sự muốn nuôi không, hay chỉ nhận vì thương con. Nhiều ông bà lớn tuổi không đủ sức dắt một con chó lớn đi dạo mỗi ngày, hay không quen dọn khay cát.
Nếu bố mẹ đồng ý, hãy chuẩn bị chu đáo: đưa con vật về nhà bố mẹ sống thử vài tuần trước khi bạn đi, ghi lại thói quen, lịch tiêm, phòng khám quen, để sẵn một khoản tiền chi phí. Tìm một người trẻ trong họ hàng hoặc hàng xóm có thể giúp những việc nặng như đưa đi thú y, tắm, cắt móng.
Nếu bố mẹ không đủ sức, đừng ép. Tìm một chủ mới phù hợp trước khi đi, và nhờ bố mẹ làm người giữ liên lạc với người nhận, vì sau khi bạn ra nước ngoài, việc liên lạc có thể khó khăn hơn. Ghi rõ trong thoả thuận người thân nào là đầu mối thay bạn.
Giúp người nhận khi bạn đã ở xa
Khác với trao lại khi vẫn ở cùng thành phố, trao con vật trước khi chuyển đi xa nghĩa là bạn khó ghé qua khi người nhận gặp khó. Vì vậy, phần chuẩn bị trước khi giao cần kỹ hơn. Ngoài tờ ghi chú thói quen, hãy quay vài đoạn video ngắn về những việc khó làm với con vật này, chẳng hạn cách cho uống thuốc, cách cắt móng, cách dỗ khi nó sợ tiếng sấm, để người nhận xem lại khi cần.
Giới thiệu người nhận với phòng khám thú y đã quen con vật, và nếu được, đi cùng họ một buổi khám để thú y biết chủ mới là ai. Hồ sơ bệnh sử nằm ở phòng khám cũ sẽ có ích khi con vật ốm, nhất là với bệnh mãn tính.
Thống nhất cách liên lạc sau khi bạn đi: qua tin nhắn, gọi video vào cuối tuần, hay qua một người thân ở lại. Đừng hứa sẽ gọi mỗi ngày nếu biết mình không làm được; một lịch thưa mà đều đặn tốt hơn lời hứa lớn rồi bỏ dở. Nếu người nhận gặp chuyện không nuôi tiếp được, họ cần biết rõ phải báo ai trước khi làm gì.
Cuối cùng, cho con vật vài ngày làm quen với người nhận trước khi bạn rời đi hẳn, chẳng hạn họ đến chơi vài lần, hoặc con vật về nhà họ ở thử một hai đêm rồi mới giao luôn. Sự chuyển tiếp từ từ giúp con vật đỡ hụt hẫng.
Câu hỏi thường gặp
Nhà thuê không cho nuôi chó mèo thì có cách nào thương lượng không?
Có thể đề nghị chủ nhà những cam kết cụ thể: con vật đã triệt sản, tiêm phòng, nuôi trong nhà, chủ nuôi chịu trách nhiệm hư hỏng và có thể đặt thêm cọc. Nếu đồng ý, ghi điều này vào hợp đồng thuê để tránh tranh cãi sau.
Đi làm xa vài tháng thì gửi chó mèo ở đâu?
Ưu tiên người thân, bạn bè thật lòng muốn giữ, có thoả thuận rõ về thời gian, chi phí và cách liên lạc. Nếu không có, có thể tìm nhà tạm có trả công hoặc nhờ nhóm cứu hộ quen giới thiệu. Bạn vẫn nên gửi chi phí đều đặn.
Ra nước ngoài có đưa chó mèo theo được không?
Nhiều nước cho phép nhưng thủ tục khác nhau và thay đổi theo thời gian, có nơi yêu cầu xét nghiệm, chờ đợi lâu. Hãy tìm hiểu quy định hiện hành của nước đến và hỏi hãng vận chuyển từ sớm, ít nhất vài tháng trước ngày đi.
Có nên để chó mèo lại phòng trọ cũ rồi nhờ hàng xóm cho ăn?
Không nên. Hàng xóm không có nghĩa vụ lâu dài, chủ trọ mới có thể đuổi con vật ra ngoài. Nhiều con vật đã chết đói hay bị bỏ ra đường theo cách này. Hãy tìm người nhận hoặc nơi giữ giúp có thoả thuận rõ ràng trước khi đi.
Nên giao chó mèo cho chủ mới trước hay sau khi dọn nhà?
Trước khi dọn nhà vài tuần là tốt nhất. Con vật tránh được những ngày hỗn loạn dễ hoảng sợ, chạy mất, và bạn vẫn ở gần để hỗ trợ người nhận nếu con vật bỡ ngỡ trong tuần đầu.
Mang mèo theo khi chuyển nhà cần chuẩn bị gì?
Lồng vận chuyển chắc chắn, giấy tiêm phòng, một phòng riêng ở nhà mới để mèo làm quen dần trong vài ngày đầu, có khay cát, nước, đồ quen hơi. Trong ngày dọn, nhốt mèo trong phòng kín để tránh lạc.