Đỡ đầu một chó mèo cứu hộ là cam kết góp đều đặn, thường theo tháng, cho chi phí nuôi và chữa của một con vật cụ thể đang ở với nhóm cứu hộ hoặc nhà tạm, khi bạn chưa thể đón nó về nhà. Đổi lại, bạn thường được nhóm cập nhật tình hình con vật, có khi được tới thăm, nhưng không có quyền quyết định thay nhóm về việc chữa trị hay trao con vật cho người nhận nuôi.
Đỡ đầu hợp với người sống ở chung cư không được nuôi, người hay đi công tác, người đã có đủ thú trong nhà, hay đơn giản là người muốn góp một cách bền bỉ thay vì từng lần theo bài kêu gọi. Với nhóm cứu hộ, một khoản đều đặn, dù nhỏ, giúp họ tính được ngân sách và dám nhận những con khó tìm nhà.
Đỡ đầu là gì và khác góp chung ở chỗ nào
Khi góp chung, tiền của bạn vào quỹ của nhóm và được dùng cho việc cần nhất lúc đó: ca cấp cứu mới, đợt triệt sản, hoá đơn tồn. Khi đỡ đầu, khoản góp gắn với một con vật cụ thể. Bạn biết tên nó, biết nó đang ở đâu, đang được chăm ra sao.
Điều này tạo ra một sợi dây gắn bó. Nhiều người đỡ đầu kể rằng việc theo dõi một con vật lâu ngày giúp họ hiểu cứu hộ hơn bất kỳ bài viết nào: hiểu vì sao một con chó sợ người cần nhiều tháng mới dám ăn trước mặt ai đó, hiểu vì sao một con mèo khuyết tật mãi không có ai nhận.
Đỡ đầu cũng có mặt ít ai nói. Con vật bạn đỡ đầu có thể được nhận nuôi chỉ sau vài tuần, có thể ốm nặng, có thể mất. Nhóm cũng có thể quyết định những việc mà bạn không đồng tình, như chuyển con vật sang nhà tạm khác hay trao cho một gia đình bạn chưa từng gặp. Hiểu trước những điều này giúp bạn đỡ hụt hẫng và giữ quan hệ tốt với nhóm.
Có nhóm gọi là đỡ đầu, có nhóm gọi là bảo trợ, nuôi hộ từ xa, nhận làm cha mẹ đỡ đầu cho bé. Tên gọi khác nhau nhưng bản chất đều là góp đều đặn cho một con vật mà mình không nuôi trực tiếp.
Các kiểu đỡ đầu hay gặp
Mỗi nhóm có cách tổ chức riêng. Bảng dưới là những kiểu phổ biến, giúp bạn biết nên hỏi theo hướng nào:
| Kiểu đỡ đầu | Thường dành cho | Bạn góp vào | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Đỡ đầu một con trọn phần | Con vật già, khuyết tật, bệnh mãn tính ít người nhận | Toàn bộ chi phí ăn, khám định kỳ của con đó | Cam kết dài, có khi tới hết đời con vật |
| Đỡ đầu chung một con | Con vật đang điều trị dài ngày | Một phần chi phí, chia với vài người khác | Hỏi nhóm cách báo lại cho cả nhóm đỡ đầu |
| Đỡ đầu tới khi có nhà | Con vật trẻ, khoẻ, đang chờ người nhận nuôi | Chi phí nuôi trong thời gian chờ | Có thể kết thúc sớm, hỏi trước phần còn lại dùng vào đâu |
| Đỡ đầu một chuồng hoặc một nhà tạm | Nhóm có điểm nuôi chung | Chi phí cho một khu, nhiều con thay nhau ở | Không gắn với một con cố định |
| Đỡ đầu bằng hiện vật | Nhóm thiếu đồ dùng thường xuyên | Thức ăn, cát hằng tháng cho một con | Hỏi loại thức ăn con vật đang dùng |
Không kiểu nào tốt hơn kiểu nào. Chọn theo khả năng góp đều của bạn và theo điều bạn muốn nhận lại: gắn bó với một con, hay đơn giản là giúp nhóm có nguồn ổn định.
Bạn nhận lại những gì, và những gì không có
Cập nhật định kỳ. Phần lớn nhóm gửi ảnh, đoạn phim ngắn và vài dòng về con vật mỗi tháng hoặc khi có chuyện đáng kể: đi khám, đổi nhà tạm, có người hỏi nhận nuôi. Hỏi trước nhịp cập nhật để không trông ngóng.
Có khi được tới thăm. Một số nhóm cho người đỡ đầu tới thăm vào giờ hẹn, ở điểm nuôi chung hoặc nhà tạm đồng ý. Không phải nơi nào cũng tiện, nhà tạm là nhà riêng của người khác, nên đừng coi việc thăm là quyền đương nhiên.
Được ưu tiên nếu muốn nhận nuôi. Nhiều nhóm sẵn lòng ưu tiên người đỡ đầu nếu sau này họ có điều kiện đón con vật về, nhưng vẫn qua đủ các bước đơn, phỏng vấn, thăm nhà như mọi người.
Không có quyền quyết định điều trị. Chữa thế nào, có phẫu thuật không, dùng thuốc gì là việc của nhóm và bác sĩ thú y. Bạn có thể hỏi, có thể chia sẻ băn khoăn, nhưng không nên đòi thay đổi phác đồ vì mình đang trả tiền.
Không có quyền chọn người nhận nuôi. Nhóm sàng lọc người nhận nuôi theo quy trình của họ. Người đỡ đầu không nên can thiệp hay tiết lộ thông tin gia đình nhận nuôi ra ngoài.
Trước khi nhận đỡ đầu, hỏi nhóm những gì
Một cuộc trao đổi ngắn trước khi bắt đầu giúp cả hai bên đỡ hiểu lầm về sau:
- Khoản góp mỗi tháng dùng cho những việc gì của con vật: ăn, cát, khám định kỳ, thuốc dài ngày?
- Nếu con vật cần chữa một ca lớn ngoài dự kiến, nhóm sẽ báo và xử lý thế nào, có tự động xin thêm từ người đỡ đầu không?
- Nếu con vật được nhận nuôi hoặc mất, phần đã góp mà chưa dùng sẽ xử lý ra sao, và người đỡ đầu có được chuyển sang một con khác không?
- Cập nhật bao lâu một lần, qua kênh nào?
- Có được tới thăm không, nếu có thì theo lịch nào?
- Nhóm có ghi khoản đỡ đầu riêng trong báo cáo chi tiêu không?
Ghi lại câu trả lời trong một tin nhắn để cả hai cùng nhớ. Không cần hợp đồng giấy tờ cho một khoản góp nhỏ, nhưng một thoả thuận viết ra rõ ràng giúp tránh những phút khó xử.
Khi con vật được nhận nuôi, ốm nặng hoặc mất
Tin con vật mình đỡ đầu có nhà là tin vui, dù nhiều người thấy hơi trống trải. Nhóm tốt thường báo cho người đỡ đầu biết trước hoặc ngay khi trao, gửi một tấm ảnh con vật ở nhà mới nếu gia đình nhận nuôi đồng ý. Sau đó, bạn có thể chọn đỡ đầu tiếp một con khác, chuyển sang góp chung, hoặc tạm dừng.
Khi con vật ốm nặng, nhóm có thể kêu gọi thêm. Bạn không có nghĩa vụ góp thêm ngoài cam kết ban đầu. Nếu muốn góp, hãy hỏi rõ chi phí dự kiến và kế hoạch điều trị đã được thú y tư vấn.
Trường hợp buồn nhất là con vật mất, nhất là với những con già hay bệnh mãn tính. Người đỡ đầu thường không được ở bên lúc đó, và nỗi buồn có khi đến muộn qua một tin nhắn. Nhiều nhóm sẽ kể lại những ngày cuối của con vật, ai đã ở cạnh nó. Cho phép mình buồn, rồi nếu thấy sẵn sàng, nhớ rằng những con khó tìm nhà khác cũng đang cần một người như bạn.
Dù kết thúc thế nào, đừng đòi lại phần đã góp cho thời gian con vật được chăm. Khoản đó đã thành bữa ăn, thành lần khám, thành những ngày con vật được sống yên ổn.
Giữ cam kết đều đặn và dừng đúng cách
Sức mạnh của đỡ đầu nằm ở sự đều đặn. Một khoản nhỏ góp mười hai tháng liền giúp nhóm hơn một khoản lớn rồi im bặt, vì họ tính được ngân sách và dám nhận những con cần chăm lâu dài. Vì vậy hãy chọn mức góp bạn giữ được kể cả trong tháng khó khăn, không phải mức bạn hào hứng nhất lúc mới bắt đầu.
Nhiều người đặt lệnh chuyển tự động hằng tháng ở ngân hàng để khỏi quên. Nếu làm vậy, hãy ghi nội dung chuyển gồm tên con vật và chữ đỡ đầu, để nhóm dễ tách trên sao kê. Kiểm lại lệnh sau vài tháng, nhất là khi nhóm đổi tài khoản, và hỏi xác nhận trực tiếp với nhóm nếu nhận được thông báo đổi tài khoản qua tin nhắn lạ.
Khi cần dừng, vì chuyển việc, có con nhỏ, thu nhập giảm, hãy báo nhóm trước ít nhất một tháng. Nói ngắn gọn lý do nếu muốn, không cần xin lỗi dài dòng. Nhóm sẽ có thời gian tìm người đỡ đầu khác cho con vật. Dừng lặng lẽ không báo thường để lại một khoảng trống bất ngờ trong ngân sách của nhóm, và với con vật già bệnh, khoảng trống đó có thể rất khó lấp.
Đỡ đầu chung cho cả nhà, cả lớp hay một nhóm bạn
Một gia đình có con nhỏ, một lớp học, một nhóm đồng nghiệp có thể cùng đỡ đầu một con vật. Mỗi người góp một phần nhỏ, một người đứng ra liên lạc với nhóm cứu hộ và chia sẻ cập nhật cho mọi người. Cách này giúp khoản góp đều đặn hơn vì không phụ thuộc vào túi tiền một người.
Với trẻ em, đỡ đầu là cách dạy về trách nhiệm mà không cần nuôi một con vật trong căn hộ chật. Trẻ có thể vẽ tranh gửi con vật, góp một phần tiền tiêu vặt, nghe kể về những tháng con chó học cách tin người. Nên giải thích trước với trẻ rằng con vật có thể được nhận nuôi, có thể ốm, để trẻ không sốc khi chuyện đó xảy ra. Đừng biến chuyện này thành cuộc thi xem ai góp nhiều hơn.
Khi nhiều người cùng đỡ đầu, nên thống nhất trước ai là đầu mối, góp vào đâu, ai chuyển cho nhóm, cập nhật được chia sẻ ở đâu. Nhóm cứu hộ chỉ cần làm việc với một người, đỡ phải trả lời hàng chục tin nhắn hỏi cùng một chuyện.
Câu hỏi thường gặp
Đỡ đầu chó mèo cứu hộ khác nhận nuôi thế nào?
Nhận nuôi là đón con vật về nhà và chịu trách nhiệm trực tiếp suốt đời nó. Đỡ đầu là góp đều đặn cho chi phí của một con vật vẫn ở với nhóm cứu hộ hoặc nhà tạm. Người đỡ đầu được cập nhật nhưng không quyết định việc chữa trị hay chọn người nhận nuôi.
Đỡ đầu một con vật cần góp bao nhiêu mỗi tháng?
Tuỳ nhóm và tuỳ con vật, một con già bệnh mãn tính tốn hơn một con khoẻ đang chờ nhà. Hãy hỏi nhóm chi phí ước tính của con vật đó và chọn mức bạn giữ được đều đặn. Nhiều nhóm cho phép nhiều người cùng đỡ đầu một con để chia nhỏ.
Con vật mình đỡ đầu được nhận nuôi thì tiền đã góp đi đâu?
Phần đã dùng cho thời gian con vật được chăm là chi phí thật. Phần chưa dùng, nếu có, nên hỏi nhóm từ đầu: thường được chuyển cho con khác hoặc quỹ chung. Bạn có thể chọn đỡ đầu tiếp một con khác hoặc dừng.
Người đỡ đầu có được tới thăm con vật không?
Nhiều nhóm cho thăm theo lịch hẹn ở điểm nuôi chung hoặc nhà tạm đồng ý. Nhà tạm là nhà riêng của người khác nên không phải lúc nào cũng tiện. Hỏi rõ khi bắt đầu và tôn trọng lịch của người đang chăm con vật.
Muốn dừng đỡ đầu thì có cần báo trước không?
Nên báo trước ít nhất một tháng để nhóm kịp tìm người đỡ đầu khác. Khoản góp đều đặn nằm trong kế hoạch chi của nhóm, dừng đột ngột có thể làm hụt ngân sách cho những con già bệnh đang cần chăm lâu dài.
Có nên đỡ đầu con vật ở nhóm cứu hộ chưa quen biết?
Nên tìm hiểu nhóm trước: xem các bài cũ có con vật nào được kể trọn câu chuyện, có công khai chi tiêu định kỳ không, trả lời câu hỏi có cụ thể không. Có thể bắt đầu bằng vài tháng góp nhỏ rồi mới cam kết dài hơn.