CuuMang.comCưu Mang
Gặp con vật cần giúp ngoài đường

Nhặt được mèo con bị bỏ trong thùng, ven đường: kiểm tra nhanh và việc cần làm ngay

Nhặt được một thùng mèo con bị bỏ ven đường: đưa khỏi chỗ nguy, kiểm tra nhanh từng con, giữ ấm trước khi cho ăn, ước tuổi để biết mức gấp và đưa thú y trong ngày.

An open cardboard box of four tiny kittens beside a rainy roadside curb at dawn, a person seen from behind lifting the box onto a scooter seat

Khi nhặt được một thùng mèo con bị bỏ ven đường, việc cần làm ngay là đưa cả thùng khỏi chỗ nguy hiểm, kiểm tra nhanh xem từng con còn ấm và còn thở đều không, giữ ấm cho chúng trước tiên, rồi gọi thú y trong ngày. Đừng vội cho ăn: một con mèo con bị lạnh không tiêu hoá được sữa, và cho ăn sai lúc có thể làm hại nó.

Bài này tập trung vào một hai giờ đầu tiên, từ lúc bạn mở nắp thùng cho tới khi lũ mèo con được ở trong chỗ ấm và có người có chuyên môn xem. Chuyện nuôi bộ lâu dài như bú bình, lịch bú theo tuần tuổi, kích thích đi vệ sinh, cân mỗi ngày có cả một mục riêng trên Cưu Mang. Ở đây là những việc không được chậm.

Mười phút đầu: đưa khỏi chỗ nguy và nhìn nhanh

Thùng mèo con bị bỏ thường nằm ở chỗ khuất: gốc cây, cạnh thùng rác, đầu ngõ, chân cầu. Có khi trời mưa, có khi nắng gắt. Thứ tự làm:

  1. Nhấc cả thùng lên, không bốc từng con ra ngay ngoài trời. Nếu thùng ướt mềm, đỡ dưới đáy bằng hai tay.
  2. Đưa vào chỗ có mái, kín gió: mái hiên, trong nhà, trong xe.
  3. Đếm số con và nhìn quanh chỗ nhặt thêm một lần, vì đôi khi có con bò ra khỏi thùng nằm gần đó.
  4. Nhìn từng con: con nào cựa quậy, kêu khi chạm, con nào nằm im, mềm oặt. Con nằm im là con cần giữ ấm trước tiên.
  5. Chạm vào bụng và chân từng con qua bàn tay ấm. Nếu chạm thấy lạnh hơn rõ rệt so với tay bạn, đó là con đang bị lạnh.
  6. Thay lót ướt bằng khăn khô, hoặc chuyển cả ổ sang một thùng khô có lót khăn.
  7. Ghi lại nơi nhặt, giờ, số con và chụp vài ảnh. Thông tin này có ích cho thú y và nếu sau này có người hỏi.

Nếu thấy mèo con bị dính dầu, sơn hay chất lạ trên lông, đừng tắm, chỉ lau nhẹ phần dính quanh mặt bằng khăn khô và báo cho thú y. Mèo con ướt và lạnh mất nhiệt rất nhanh, tắm lúc này nguy hiểm hơn chất bẩn.

Giữ ấm trước khi nghĩ tới chuyện ăn

Mèo con trong vài tuần đầu chưa tự giữ được thân nhiệt; bình thường chúng nằm sát mẹ và sát nhau để giữ ấm. Bị bỏ trong thùng, nhất là khi thùng ướt hoặc trời lạnh, chúng mất nhiệt rất nhanh. Một con mèo con bị lạnh thì ruột gần như ngừng làm việc. Lúc đó cho bú, kể cả đúng loại sữa, sữa sẽ nằm lại trong bụng, gây đầy hơi, nôn, sặc. Vì vậy người nuôi bộ có kinh nghiệm luôn nói: ấm trước, ăn sau.

Cách giữ ấm an toàn với đồ trong nhà: một chai nước ấm (không nóng, chạm tay thấy dễ chịu) quấn trong khăn, đặt ở một nửa thùng, để mèo con tự bò lại gần hoặc tránh xa nếu thấy nóng. Một túi sưởi hay miếng đệm sưởi để chế độ thấp, lót dưới một nửa đáy thùng. Ôm mèo con áp vào người bạn qua lớp áo cũng là một cách tốt trong lúc chờ.

Điều cần tránh là làm ấm quá nhanh hoặc quá nóng: không đặt trực tiếp lên túi sưởi không có lớp khăn, không dùng máy sấy tóc thổi thẳng, không để dưới bóng đèn sát quá. Luôn để mèo con có chỗ “mát hơn” trong thùng để tự lùi ra. Khi mèo con đã ấm lên, cựa quậy và kêu đòi, lúc đó mới tính tới chuyện cho ăn theo hướng dẫn của thú y hoặc của người có kinh nghiệm nuôi bộ.

Ước tuổi sơ bộ để biết mức gấp

Không cần đoán chính xác. Chỉ cần ước nhóm tuổi để biết mèo con có thể tự ăn được chưa và gấp tới đâu. Bác sĩ thú y sẽ xác định kỹ hơn khi khám.

Bạn thấyƯớc tuổiMức gấp và việc đầu tiên
Mắt nhắm, tai cụp sát đầu, còn cuống rốn, chỉ bòKhoảng tuần đầuRất gấp: giữ ấm ngay, liên hệ thú y hoặc người nuôi bộ có kinh nghiệm trong vài giờ
Mắt vừa mở, màu xanh mờ, bò loạng choạngKhoảng hai tuầnGấp: giữ ấm, cần sữa dành cho mèo con và người cho bú đúng cách
Đi chập chững, tai dựng dần, bắt đầu có răng nhỏKhoảng ba bốn tuầnGấp vừa: giữ ấm, hỏi thú y về sữa và cách tập ăn
Chạy nhảy, chơi với nhau, răng sữa đủKhoảng năm tám tuầnÍt gấp hơn về ăn uống, vẫn cần thú y kiểm tra
Lớn hơn, cảnh giác, chạy trốn ngườiTrên hai thángCó thể cần cách bắt như mèo đường phố, kiểm tra vết thương

Bảng chỉ để bạn biết mình đang có bao nhiêu thời gian. Mèo con càng nhỏ càng yếu đi nhanh, nên với nhóm còn nhắm mắt, đừng để qua đêm mà chưa có người có chuyên môn tư vấn. Mục nuôi bộ chó mèo con mồ côi của Cưu Mang có bài riêng về đoán tuổi kỹ hơn.

Những việc không làm trong giờ đầu

Không cho uống sữa bò, sữa đặc, sữa người. Sữa bò và các loại sữa cho người không hợp với mèo con, dễ gây tiêu chảy, và tiêu chảy ở mèo con nhỏ có thể làm chúng kiệt sức nhanh. Chỉ dùng sữa dành riêng cho mèo con khi thú y hoặc người nuôi bộ hướng dẫn.

Không bón nước, bón đường bằng ống tiêm vào miệng. Mèo con chưa biết nuốt theo kiểu bị bơm, chất lỏng dễ đi vào phổi. Việc bổ sung nước hay đường khi con vật yếu là quyết định của thú y.

Không tắm. Bọ chét, rận và bẩn có thể chờ. Một con mèo con ướt mất nhiệt nhanh hơn nhiều so với thiệt hại từ vài con bọ chét trong một buổi.

Không dùng thuốc trị bọ chét, thuốc nhỏ gáy loại cho mèo lớn. Nhiều loại thuốc diệt bọ chét không dùng được cho mèo con nhỏ tuổi. Hỏi thú y, để họ chọn cách phù hợp.

Không cho trẻ con bế chuyền tay. Mèo con dễ rơi, dễ bị lạnh, và bản thân chúng có thể mang bệnh truyền sang người hoặc sang thú cưng đang có trong nhà. Rửa tay sau khi chạm vào.

Không thả chung với chó mèo trong nhà. Giữ ổ mèo con trong một phòng riêng hoặc thùng riêng cho tới khi thú y kiểm tra.

Gọi thú y hoặc người nuôi bộ: nói những gì

Nếu không tới được phòng khám ngay, một cuộc gọi tư vấn cũng giúp bạn biết làm gì đêm nay. Chuẩn bị sẵn những thông tin:

  • Số con, ước tuổi theo bảng trên, mắt đã mở chưa.
  • Con nào yếu, nằm im, con nào cựa quậy, kêu to.
  • Các con có ấm lên chưa sau khi bạn giữ ấm.
  • Có thấy chảy nước mắt, mũi, ghèn dính mắt, bụng phình, đi phân lỏng không.
  • Có ve, bọ chét, vết thương thấy rõ không.
  • Bạn đang có gì trong nhà: sữa cho mèo con, bình bú, chai nước ấm, túi sưởi.
  • Bạn có thể giữ chúng bao lâu và có ai thay phiên được không.

Câu cuối rất quan trọng. Mèo con còn nhắm mắt cần bú rất dày, kể cả ban đêm. Nếu bạn đi làm cả ngày, hãy nói thật với thú y hoặc nhóm cứu hộ để cùng tìm một nhà tạm có người ở nhà, thay vì nhận hết rồi kiệt sức sau vài hôm.

Có thật là mèo con bị bỏ không, và chuyện người bỏ

Một thùng mèo con có nắp, nằm ven đường, gần như chắc là bị người bỏ. Nhưng nếu bạn thấy vài con mèo con nằm trong hốc tường, bụi cây, góc kho mà không có thùng, có thể mèo mẹ chỉ đang đi kiếm ăn. Trường hợp đó, nếu các con trông sạch, ấm, nằm yên, thường nên đứng xa quan sát một thời gian để xem mẹ có quay lại không. Mục nuôi bộ có bài riêng về cách phân biệt này.

Với thùng mèo con bị bỏ, nhiều người giận và muốn tìm cho ra người bỏ. Cảm xúc đó dễ hiểu, nhưng đăng ảnh, đoán người, bêu tên một ai đó trong xóm thường không giúp gì cho lũ mèo và dễ gây xích mích. Thứ giúp được là bạn kể lại câu chuyện một cách bình tĩnh khi đăng tin tìm nhà cho chúng, và nói chuyện với hàng xóm về triệt sản cho mèo nhà để lần sau không có thùng mèo con nào nữa.

Nếu khu bạn ở thường xuyên có người bỏ chó mèo, hãy nói với tổ dân phố hoặc chính quyền xã, và tham khảo mục chó mèo đường phố và cộng đồng của Cưu Mang về triệt sản cộng đồng. Còn việc xử lý người bỏ rơi vật nuôi thế nào thì tuỳ quy định hiện hành, người viết không đưa ra kết luận ở đây.

Một ví dụ giả định: bốn mèo con dưới cơn mưa đầu ngõ

Anh Minh đi tập thể dục sáng sớm thì nghe tiếng kêu yếu từ một thùng mì tôm đặt cạnh cột điện đầu ngõ ở phường D. Trời mưa lâm râm từ đêm. Mở nắp ra, anh thấy bốn mèo con nằm chồng lên nhau trên lớp giấy báo ướt. Hai con kêu to, bò được; một con kêu khe khẽ; một con nằm im, chạm vào thấy lạnh.

Anh không bốc từng con ra mà ôm cả thùng về nhà, cách đó vài trăm mét. Vợ anh lấy một thùng khác, lót hai lớp khăn, đổ nước ấm vào chai nhựa, quấn khăn, đặt ở một góc. Hai vợ chồng chuyển từng con sang, đặt con nằm im lên ngực anh qua lớp áo thun, xoa nhẹ lưng nó. Khoảng nửa giờ sau con mèo bắt đầu cựa và kêu.

Mèo con mắt đã mở nhưng còn mờ, đi chưa vững, nên hai người đoán chừng khoảng hai tuần tuổi. Nhà không có sữa cho mèo con. Anh định pha sữa đặc thì vợ cản lại, gọi một phòng khám thú y gần nhà vừa mở cửa, kể đúng những gì đã thấy. Phòng khám dặn tiếp tục giữ ấm, chưa cho ăn gì, mang cả ổ tới trong buổi sáng; trên đường đi ghé mua sữa dành cho mèo con và bình bú cỡ nhỏ theo loại họ gợi ý.

Hai vợ chồng đều đi làm, nên ngay trong buổi khám họ hỏi phòng khám có biết nhóm cứu hộ hay người làm nhà tạm nào nhận mèo con nhỏ không, và nói rõ họ có thể chở đi, góp một phần tiền sữa. Điểm đáng chú ý ở đây: họ làm đúng thứ tự ấm trước, ăn sau; không tự pha sữa người; và nói thật về giới hạn của mình ngay từ đầu.

Câu hỏi thường gặp

Nhặt được mèo con bị bỏ rơi có nên cho uống sữa bò ngay không?

Không nên. Sữa bò và các loại sữa cho người dễ gây tiêu chảy ở mèo con. Việc đầu tiên là giữ ấm. Khi mèo con đã ấm lên, chỉ cho bú sữa dành riêng cho mèo con theo hướng dẫn của thú y hoặc người có kinh nghiệm nuôi bộ.

Làm sao biết mèo con nhặt được đang bị lạnh?

Chạm vào bụng và bàn chân qua bàn tay ấm của bạn. Nếu thấy lạnh rõ rệt, mèo con nằm im, ít cựa quậy, kêu yếu thì nhiều khả năng nó đang bị lạnh. Giữ ấm từ từ bằng chai nước ấm quấn khăn và liên hệ thú y sớm.

Mèo con còn nhắm mắt có tự sống được qua đêm không?

Mèo con còn nhắm mắt rất yếu, cần được giữ ấm và bú dày cả ngày lẫn đêm. Đừng để qua đêm mà chưa hỏi ý kiến thú y hoặc người nuôi bộ có kinh nghiệm. Nếu bạn không thể chăm, hãy tìm nhà tạm hoặc nhóm cứu hộ ngay trong ngày.

Có nên tắm cho mèo con nhặt được vì quá bẩn và nhiều bọ chét không?

Không nên tắm trong giờ đầu, vì mèo con ướt mất nhiệt rất nhanh. Chỉ lau nhẹ chỗ bẩn quanh mặt bằng khăn khô. Việc trị bọ chét cho mèo con nhỏ phải hỏi thú y, vì nhiều loại thuốc dành cho mèo lớn không dùng được.

Nhặt được cả thùng mèo con nhưng không nuôi nổi thì làm sao?

Hãy giữ ấm và giữ an toàn cho chúng trước, rồi liên hệ nhóm cứu hộ, người làm nhà tạm hoặc phòng khám thú y trong khu vực để nhờ kết nối. Nói rõ bạn có thể giữ trong bao lâu và giúp được gì, như chở đi, góp một phần chi phí.

Có nên đăng ảnh tìm người đã bỏ thùng mèo con không?

Không nên bêu tên hay đoán người. Việc đó hiếm khi giúp lũ mèo mà dễ gây xích mích. Hãy dành sức cho việc chăm và tìm nhà cho chúng, và nói chuyện với hàng xóm về triệt sản để giảm những lứa mèo không ai muốn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138