Phí nhận nuôi chó mèo thường dùng để bù một phần những gì nhóm cứu hộ đã chi cho chính con vật đó: tiêm phòng, tẩy giun, triệt sản, khám chữa bệnh, thức ăn và chỗ ở trong thời gian chờ nhà mới. Phần còn dư, nếu có, thường đi vào quỹ chung để cứu những con tiếp theo. Mức phí tuỳ nhóm, tuỳ con vật, và có nhóm không thu.
Phí nhận nuôi không phải giá bán con vật, và cũng không phải toàn bộ chi phí bạn sẽ bỏ ra. Trước khi nhận, nên hỏi rõ phí gồm những gì, phần nào bạn phải tự lo tiếp, và nhận biết những trường hợp gọi là phí nhận nuôi nhưng thật ra là bán chó mèo hoặc lừa tiền.
Vì sao nhóm cứu hộ thu phí nhận nuôi
Một con chó mèo được cứu từ ngoài đường hiếm khi về thẳng nhà tạm. Thường nó đi qua phòng khám thú y trước: khám tổng quát, xử lý vết thương hoặc bệnh ngoài da, tẩy giun, diệt ve rận, tiêm phòng theo lịch, rồi triệt sản khi đủ sức khoẻ. Sau đó là những tuần, có khi những tháng ở nhà tạm với thức ăn, cát vệ sinh, thuốc theo đơn. Tất cả cộng lại thường lớn hơn nhiều so với phí nhận nuôi mà nhóm thu.
Nhóm cứu hộ nhỏ phần lớn sống nhờ tiền góp của thành viên và người ủng hộ. Phí nhận nuôi giúp bù một phần, để nhóm còn sức nhận ca tiếp theo. Ngoài chuyện tiền, nhiều nhóm còn coi khoản phí là một phép thử nhỏ: người sẵn sàng bỏ ra một khoản ban đầu thường đã tính tới chuyện chi tiền nuôi lâu dài, và ít khi nhận cho vui rồi bỏ.
Có nhóm không thu phí nhưng yêu cầu cam kết triệt sản hoặc nhờ bạn góp hiện vật. Có nhóm giảm hoặc miễn phí cho con vật lớn tuổi, khuyết tật, khó tìm nhà. Không có một cách làm chung, nên đừng so phí giữa các nhóm như so giá hàng; hãy hỏi mỗi nhóm khoản đó gồm những gì.
Phí nhận nuôi thường bao gồm và không bao gồm những gì
Bảng dưới gom những khoản hay gặp. Mỗi nhóm khác nhau, nên dùng bảng này như danh sách để hỏi, không phải như quy định:
| Thường đã gồm trong phí | Thường bạn tự lo tiếp |
|---|---|
| Các mũi tiêm phòng đã tiêm trước khi giao | Các mũi còn lại theo lịch và tiêm nhắc hằng năm |
| Triệt sản (nếu con vật đã đủ tuổi, đủ sức) | Triệt sản sau này nếu con vật còn quá nhỏ lúc giao, tuỳ thoả thuận |
| Tẩy giun, diệt ve rận lần đầu | Tẩy giun, phòng ve rận định kỳ theo hướng dẫn thú y |
| Khám, chữa các bệnh đã phát hiện trong thời gian cứu | Tái khám, bệnh mới phát sinh sau khi về nhà bạn |
| Gắn chip nếu nhóm có làm | Vòng cổ, thẻ tên, dây dắt, lồng vận chuyển |
| Đôi khi kèm một ít thức ăn quen thuộc | Thức ăn, cát, chỗ ngủ, đồ chơi hằng ngày |
Khi nhận, hãy xin giấy tờ đi kèm cho từng khoản đã làm: sổ tiêm, giấy triệt sản, giấy khám. Đó vừa là bằng chứng phí đã dùng vào đâu, vừa là thứ thú y mới cần để chăm tiếp mà không làm lại từ đầu.
Những câu nên hỏi về phí trước khi nhận
Hỏi về tiền thường làm người ta ngại, nhưng nhóm cứu hộ đàng hoàng không ngại trả lời. Những câu nên hỏi:
- Phí nhận nuôi con này gồm những khoản gì, đã làm những gì cho nó.
- Có giấy tờ thú y đi kèm không, bạn được giữ bản gốc hay bản chụp.
- Nếu con vật chưa triệt sản vì còn nhỏ, ai lo phần triệt sản sau này và lo thế nào.
- Phí đóng khi nào: lúc ký hợp đồng, lúc đón, hay chia làm hai lần.
- Nếu sau vài ngày con vật bị bệnh có từ trước khi giao, nhóm xử lý thế nào.
- Nếu phải trả con vật về nhóm, phí có được hoàn một phần không, hay chuyển thành ủng hộ.
- Phí đi vào quỹ chung hay tài khoản cá nhân của ai, nhóm có công khai thu chi không.
Câu cuối không phải để nghi ngờ, mà để bạn biết khoản mình góp được dùng thế nào. Nhiều nhóm cứu hộ có lệ báo thu chi định kỳ cho người ủng hộ; nếu có, xin cách xem.
Dấu hiệu "phí nhận nuôi" thật ra là bán chó mèo hoặc lừa tiền
Đòi chuyển tiền trước khi bạn được gặp con vật. Nhóm cứu hộ thật thường muốn gặp bạn, cho bạn gặp con vật, rồi mới bàn tới phí. Đòi cọc qua tin nhắn để "giữ chỗ" khi bạn chưa thấy con vật lần nào là dấu hiệu rất đáng ngờ.
Con vật là giống đắt tiền, còn rất nhỏ, có nhiều con cùng lứa. Thỉnh thoảng nhóm cứu hộ có cứu được chó mèo giống, nhưng một trang liên tục đăng chó mèo con giống đẹp cho "nhận nuôi có phí" thường là bán hàng đội lốt.
Không có giấy tờ thú y nào, phí lại cao so với mặt bằng. Phí không đi kèm việc gì đã làm cho con vật là phí không có lý do. Hỏi giấy tờ; nếu bị né tránh, nên dừng lại.
Thúc ép quyết nhanh vì "nhiều người đang hỏi". Người cứu hộ thật hiếm khi ép người nhận nuôi quyết vội, vì họ sợ con vật bị trả về. Ép thời gian là chiêu bán hàng quen thuộc.
Đòi thêm tiền vận chuyển, tiền giấy tờ, tiền bảo hiểm sau khi đã chuyển phí. Kiểu lừa này hay đi kèm việc giao con vật từ tỉnh xa, bạn không gặp trực tiếp. Cứ mỗi lần chuyển tiền lại xuất hiện một khoản mới. Dừng ngay và giữ lại tin nhắn làm bằng chứng.
Chi phí sau phí nhận nuôi: tính trước cho năm đầu
Phí nhận nuôi chỉ là khoản đầu tiên. Năm đầu với một con vật mới thường tốn hơn những năm sau, vì bạn phải mua sắm từ đầu: lồng vận chuyển, chỗ ngủ, bát ăn, dây dắt, khay cát, đồ cào, lưới ban công nếu chưa có. Rồi tới thức ăn, cát hằng tháng, lần khám đầu ở thú y bạn chọn, các mũi tiêm nhắc và phòng ve rận định kỳ.
Khoản khó đoán nhất là ốm đau bất ngờ. Con vật cứu hộ có thể mang bệnh chưa phát hiện, hoặc đơn giản là ăn phải thứ không nên ăn ở nhà mới. Một lần cấp cứu có thể tốn hơn cả tháng thức ăn. Nhiều người nuôi lâu năm khuyên dành riêng một khoản nhỏ mỗi tháng cho thú y, để khi cần không phải tính tới chuyện trao con vật đi vì tiền.
Không có con số chung cho mọi nhà, vì phụ thuộc cỡ con vật, sức khoẻ, nơi ở và cách bạn chọn thức ăn. Cách đơn giản nhất: hỏi người làm nhà tạm con vật ăn bao nhiêu mỗi ngày, hỏi phòng khám gần nhà về các khoản cơ bản, rồi tự cộng lại. Nếu tổng đó làm bạn lo, hãy chờ thêm, hoặc chọn một con vật trưởng thành khoẻ mạnh đã đủ tiêm và triệt sản.
Nhận từ nhà tạm độc lập hoặc người quen: chuyện tiền nói thế nào
Người tự cứu và tìm chủ. Nhiều người nhặt được một con vật, tự đưa đi chữa rồi tìm nhà cho nó. Họ có thể xin bạn góp lại một phần chi phí đã chi. Cách làm đàng hoàng là họ cho bạn xem giấy khám, hoá đơn thú y, kể rõ đã làm gì cho con vật. Bạn hoàn toàn có thể hỏi những thứ đó một cách lịch sự.
Người quen trao lại vì không nuôi được. Thường không có phí, nhưng hai bên nên nói rõ ai lo những khoản dở dang như mũi tiêm còn thiếu, ca triệt sản đã hẹn. Một tin nhắn ghi lại thoả thuận giúp tránh hiểu lầm sau này, nhất là khi giữa hai nhà vẫn còn qua lại.
Khi người trao đòi một khoản lớn. Nếu khoản tiền vượt xa những gì đã làm cho con vật, và người đó không đưa ra được giấy tờ nào, rất có thể đây là bán chó mèo đội lốt tìm chủ. Bạn không có nghĩa vụ trả, và nên cân nhắc lại việc nhận.
Khi bạn muốn góp dù họ không đòi. Người tự cứu thường đã bỏ tiền túi ra khá nhiều. Nếu muốn cảm ơn, có thể góp hiện vật như bao thức ăn, cát vệ sinh cho những con họ đang cưu mang tiếp, hoặc góp vào quỹ của một nhóm cứu hộ mà họ tin tưởng. Cách cảm ơn này thường được đón nhận hơn tiền mặt đưa tay.
Ghi lại mọi khoản đã trao đổi. Dù là người quen hay người lạ, nên lưu tin nhắn có nội dung thoả thuận và biên nhận nếu có chuyển khoản. Không phải vì nghi ngờ, mà vì trí nhớ của hai bên sau vài tháng thường không còn khớp nhau.
Phí nhận nuôi và cảm giác "mình đang mua"
Một số người thấy khó chịu khi phải trả tiền để nhận một con vật vốn bị bỏ rơi, như thể mình đang mua nó. Cách nhìn khác là bạn đang trả lại một phần chi phí mà những người lạ đã bỏ ra để cứu nó tới ngày gặp bạn. Không có khoản đó, có lẽ con vật đã không đủ khoẻ để ngồi trước mặt bạn.
Nếu điều kiện kinh tế thật sự khó khăn nhưng bạn có một ngôi nhà tốt và nhiều thời gian, hãy nói thẳng với nhóm. Nhiều nhóm sẵn lòng giảm phí hoặc nhận góp bằng công sức như chở con vật đi thú y, làm nhà tạm ngắn ngày. Điều nhóm cần nhất vẫn là một ngôi nhà vững.
Ngược lại, nếu bạn có điều kiện, có thể góp thêm ngoài phí cho quỹ chung, hoặc đỡ đầu một con vật khó tìm nhà còn ở lại nhóm. Đó là cách nối tiếp một lần nhận nuôi thành nhiều lần cứu giúp.
Câu hỏi thường gặp
Nhận nuôi chó mèo có phải trả tiền không?
Nhiều nhóm cứu hộ thu phí nhận nuôi để bù một phần chi phí tiêm phòng, triệt sản, chữa trị đã làm cho con vật. Có nhóm không thu phí mà yêu cầu cam kết khác. Mức phí tuỳ nhóm và tuỳ con vật, nên hỏi rõ trước.
Phí nhận nuôi chó mèo có được hoàn lại không?
Tuỳ thoả thuận của từng nhóm. Có nhóm hoàn một phần nếu trả con vật trong thời gian ngắn, có nhóm chuyển thành ủng hộ quỹ chung. Hãy hỏi và đọc kỹ điều khoản này trong hợp đồng trước khi ký.
Vì sao phí nhận nuôi mỗi nhóm một khác?
Vì chi phí cho mỗi con vật khác nhau tuỳ bệnh đã chữa, đã triệt sản chưa, ở nhà tạm bao lâu, và mỗi nhóm có cách tính riêng. So phí giữa các nhóm ít ý nghĩa hơn hỏi rõ phí gồm những gì.
Làm sao biết phí nhận nuôi không phải lừa đảo?
Gặp con vật trước khi trả tiền, xin xem giấy tờ thú y, hỏi phí gồm khoản gì và đi vào đâu. Dè chừng khi bị đòi cọc qua tin nhắn, bị thúc ép quyết nhanh, hoặc liên tục bị đòi thêm các khoản phát sinh.
Ngoài phí nhận nuôi cần chuẩn bị chi phí gì?
Cần tính đồ dùng ban đầu như lồng, chỗ ngủ, bát, dây dắt hoặc khay cát, rồi thức ăn và cát hằng tháng, khám định kỳ, tiêm nhắc, phòng ve rận, và một khoản dự phòng cho lúc ốm đau bất ngờ.
Không đủ tiền đóng phí có nhận nuôi được không?
Hãy nói thẳng hoàn cảnh với nhóm. Nhiều nhóm giảm hoặc miễn phí, nhất là cho con vật lớn tuổi, khó tìm nhà, hoặc nhận góp bằng công sức. Điều nhóm cần nhất vẫn là một ngôi nhà ổn định cho con vật.