Khi phỏng vấn và thăm nhà, nhóm cứu hộ muốn thấy ba điều: chỗ con vật sẽ sống có an toàn không, mọi người trong nhà có thật sự đồng ý và hiểu việc nuôi không, và bạn có chịu sửa những chỗ chưa ổn không. Họ không tìm một căn nhà đẹp, mà tìm một căn nhà con vật không chạy mất, không rơi, không bị bỏ quên.
Phần lớn buổi thăm nhà kéo dài chừng nửa tiếng tới một tiếng, có khi qua gọi video thay vì tới tận nơi. Chuẩn bị trước vài thứ như lưới ban công, rào cổng, góc ngủ và một danh sách câu hỏi của chính bạn sẽ biến buổi gặp thành một cuộc trò chuyện hai chiều thay vì một lần bị kiểm tra.
Phỏng vấn nhận nuôi diễn ra thế nào
Buổi phỏng vấn thường là một cuộc gọi hoặc một buổi gặp ở quán nước, điểm nhận nuôi, nhà tạm. Người phụ trách sẽ hỏi lại những điều bạn ghi trong đơn, nhưng sâu hơn: một ngày thường của nhà bạn ra sao, con vật trước đây của bạn giờ thế nào, nếu con vật mới cắn hỏng đôi giày hay đi vệ sinh bậy trên nệm thì bạn làm gì. Mục đích là nghe cách bạn nghĩ, không phải tìm câu trả lời đúng.
Nhiều nhóm hỏi kiểu tình huống: "Nếu sáu tháng nữa bạn chuyển nhà mà chỗ mới không cho nuôi thì sao?", "Nếu con vật cần chữa bệnh dài ngày thì nhà tính thế nào?". Bạn không cần có kế hoạch hoàn hảo, nhưng nên trả lời cụ thể: sẽ chọn chỗ thuê cho nuôi, sẽ để dành dần một khoản, sẽ báo nhóm sớm nếu bế tắc.
Phỏng vấn cũng là lúc bạn hỏi lại. Hỏi về thói quen ăn ngủ, những lần con vật hoảng sợ, những điều nhóm còn băn khoăn. Người phụ trách thường quý những người hỏi nhiều, vì điều đó cho thấy bạn đang nghĩ nghiêm túc về con vật chứ không chỉ muốn nhận cho xong.
Nhóm cứu hộ nhìn gì khi thăm nhà
Mỗi nhóm có danh sách riêng, nhưng những chỗ dưới đây gần như luôn được xem. Cột bên phải là cách chuẩn bị trước để buổi thăm diễn ra nhẹ nhàng:
| Chỗ hay được xem | Chuẩn bị trước |
|---|---|
| Cửa sổ, ban công các tầng (nuôi mèo) | Chắn lưới chắc, kín cả khe trên và hai bên; cửa sổ phòng ngủ có chốt mở hé |
| Cổng, tường rào, khe dưới cổng (nuôi chó) | Bịt khe hở, kiểm chỗ tường thấp chó có thể nhảy; thói quen đóng cổng của người trong nhà |
| Chỗ con vật ngủ và ăn | Một góc yên, có chỗ nằm, bát nước, xa cửa ra vào và lối đi đông người |
| Khay cát hoặc chỗ đi vệ sinh | Đặt ở chỗ kín đáo, xa chỗ ăn; với chó, tính sẵn giờ dắt ra ngoài |
| Đồ nguy hiểm trong tầm với | Cất dây điện, hoá chất tẩy rửa, thuốc của người, cây trồng có thể gây hại cho thú |
| Thú đang nuôi trong nhà | Sổ tiêm, tình trạng triệt sản; chỗ tách riêng cho con mới trong những ngày đầu |
Không nhà nào hoàn hảo, và người thăm nhà biết điều đó. Điều họ để ý là bạn đã nghĩ tới những chỗ này chưa. Một khe cổng chưa bịt mà bạn chỉ ra trước và hẹn ngày sửa thường được đánh giá tốt hơn một căn nhà trông gọn gàng nhưng chủ nhà chưa từng nghĩ tới chuyện con vật chui ra.
Những câu hỏi cho cả nhà, không chỉ người điền đơn
Người sẽ ở nhà với con vật nhiều nhất. Nhóm thường muốn gặp người này, có khi là bố mẹ, ông bà. Nếu người đó chưa thật sự muốn nuôi, con vật sẽ khó sống yên. Nên mời người đó tự nói, đừng trả lời thay.
Trẻ trong nhà. Người thăm nhà có thể hỏi trẻ vài câu đơn giản, hoặc quan sát cách trẻ phản ứng với con vật nếu mang theo. Không phải để chấm trẻ, mà để dặn cha mẹ những điều cần dạy con và gợi ý con vật hợp tính.
Người hay đi vắng. Nếu một người trong nhà thường đi công tác, nhóm sẽ hỏi ai thay phần việc của họ. Trả lời rõ ai dắt chó, ai dọn cát, ai cho ăn.
Người không mặn mà. Nếu có người trong nhà không thích thú cưng nhưng chấp nhận, hãy nói thật. Nhóm có thể gợi ý một con vật ít ồn, ít rụng lông, hoặc khuyên chờ thêm. Giấu đi rồi để người đó phản đối sau này mới là chuyện khó.
Chuẩn bị cho buổi thăm nhà trong một tuần
Nếu đã hẹn lịch thăm nhà, đây là thứ tự chuẩn bị hợp lý trong khoảng một tuần, tránh dồn tới tối hôm trước:
- Đi một vòng quanh nhà với con mắt của một con mèo leo trèo hay một con chó tò mò: chỗ nào có thể chui ra, rơi xuống, cắn phải.
- Lắp lưới ban công, cửa sổ hoặc sửa cổng, rào ở những chỗ thấy chưa ổn; việc chưa kịp làm thì ghi lại và hẹn ngày xong.
- Chọn và dọn chỗ ngủ, chỗ ăn, chỗ đi vệ sinh cho con vật; mua sẵn những thứ cơ bản nếu nhóm dặn.
- Báo lịch cho người trong nhà, nhất là người sẽ chăm con vật nhiều nhất, để họ có mặt.
- Chuẩn bị giấy tờ của thú đang nuôi nếu có, và tin nhắn chủ nhà đồng ý nếu ở nhà thuê.
- Viết ra những câu bạn muốn hỏi nhóm về con vật, về hợp đồng, về lịch đón.
Nếu thăm nhà qua gọi video, hãy cầm điện thoại đi chậm qua từng phòng, quay rõ cửa sổ, ban công, cổng. Người phụ trách sẽ chỉ ra chỗ cần sửa; ghi lại ngay để không quên.
Khi người thăm nhà góp ý những chỗ chưa ổn
Gần như buổi thăm nhà nào cũng có vài góp ý: lưới chưa kín khe trên, cổng có khe dưới chân, cây trầu bà ở góc phòng nên dời đi, dây điện sau tivi nên gom lại. Đây không phải dấu hiệu bị từ chối. Thường nhóm sẽ hẹn bạn sửa xong, chụp ảnh gửi lại, rồi mới hẹn ngày đón.
Đôi khi góp ý lớn hơn: con vật bạn chọn không hợp với nhà có cầu thang dốc, với tầng cao chưa thể chắn lưới, với chó mèo đang nuôi. Lúc đó hãy hỏi lý do thật kỹ, rồi cân nhắc gợi ý con khác của nhóm. Người phụ trách hiểu con vật hơn ai hết; khi họ nói một con không hợp, họ đang tránh cho cả bạn lẫn con vật một lần trả về.
Nếu bạn không đồng ý với một góp ý, cứ nói lý do bình tĩnh. Ví dụ bạn nghĩ con mèo già sẽ không leo ban công tầng cao. Nhóm có thể đồng ý hoặc giữ ý kiến; nếu nhóm giữ, đó là điều kiện của họ cho con vật họ đã cứu. Tôn trọng điều đó, hoặc tìm một con vật khác hợp với điều kiện nhà mình hơn.
Được duyệt rồi: sắp xếp ngày đón cho êm
Khi nhóm báo đơn được duyệt, đừng vội đón ngay tối hôm đó nếu nhà chưa sẵn. Chọn một ngày mà sau đó bạn có ít nhất hai ba ngày ở nhà nhiều, ví dụ đón sáng thứ bảy thay vì tối thứ hai. Con vật mới về cần người quanh quẩn để quan sát, và bạn cũng cần thời gian xử lý những chuyện chưa lường trước như con mèo chui vào khe tủ hay con chó không chịu ăn.
Hỏi nhóm nên đón bằng phương tiện gì. Mèo nên đi trong lồng vận chuyển có khoá chắc, lót khăn, phủ một tấm vải mỏng để bớt sợ. Chó nhỏ cũng nên đi lồng; chó lớn đi xe máy cần người ôm giữ và dây dắt đeo vòng ngực chắc, không chỉ vòng cổ, vì chó hoảng có thể tuột vòng cổ giữa đường. Đường xa thì nhờ người chở để một người chuyên giữ con vật.
Ở buổi đón, hỏi lại những điều thực tế nhất: bữa cuối con vật ăn lúc nào, đang ăn loại gì, đi vệ sinh lần cuối khi nào, có đang uống thuốc theo đơn không và liều đã được thú y ghi ra sao. Xin mang theo một món đồ có mùi nhà tạm như tấm khăn lót, một ít thức ăn quen để đổi dần, tránh đổi thức ăn đột ngột ngày đầu.
Trước khi rời đi, kiểm lại giấy tờ: sổ tiêm, giấy khám, hợp đồng đã ký. Hẹn luôn với người phụ trách cách liên lạc khi có chuyện và lịch gửi ảnh cập nhật. Người phụ trách thường rất mừng khi nhận được tin nhắn đầu tiên vào tối hôm đó, dù chỉ là một tấm ảnh con vật đang nằm trong góc ngủ mới.
Vì sao nhiều người thấy phiền và cách nhìn khác
Không ít người thấy việc thăm nhà là xâm phạm đời tư, nhất là khi người lạ đi vào phòng ngủ, nhìn ra ban công. Cảm giác đó dễ hiểu. Nhưng thử đặt mình vào vị trí người làm nhà tạm: họ đã thức đêm cho một con mèo con bú bình, đã đưa con chó đi thú y bao nhiêu lần, và giờ họ giao nó cho một người họ mới quen qua tin nhắn. Thăm nhà là cách duy nhất để họ yên tâm phần nào.
Bạn có thể đặt giới hạn hợp lý: chỉ cho xem những khu con vật sẽ ở, không cho chụp ảnh khuôn mặt người trong nhà, không cho đăng hình ảnh nhà lên mạng. Hầu hết nhóm đồng ý ngay. Nếu ai đó đòi những thứ không liên quan như giấy tờ tài sản hay ảnh mọi người trong nhà, bạn có quyền hỏi lý do và từ chối.
Nhìn từ phía khác, buổi thăm nhà là một buổi tư vấn miễn phí của người có kinh nghiệm. Họ thấy những rủi ro mà bạn chưa thấy, gợi ý những thứ nên chuẩn bị, và từ hôm đó bạn có thêm một người quen để hỏi khi con vật mới về nhà có chuyện.
Câu hỏi thường gặp
Nhóm cứu hộ có bắt buộc thăm nhà không?
Không phải nhóm nào cũng bắt buộc. Một số nhóm thăm tận nơi, một số thăm qua gọi video, một số chỉ xin ảnh chỗ ở. Mức yêu cầu tuỳ nhóm và tuỳ con vật, con vật có nhu cầu đặc biệt thường được hỏi kỹ hơn.
Nhà chưa lắp lưới ban công có được nhận nuôi mèo không?
Phần lớn nhóm yêu cầu chắn lưới ban công và cửa sổ trước khi giao mèo, nhất là nhà tầng cao. Bạn có thể hẹn lắp xong rồi gửi ảnh, nhóm sẽ hẹn lịch đón sau. Đây là điều kiện vì an toàn của con mèo.
Buổi phỏng vấn nhận nuôi kéo dài bao lâu?
Thường khoảng nửa tiếng tới một tiếng, tuỳ nhóm và tuỳ bạn hỏi nhiều hay ít. Thăm nhà tận nơi có khi lâu hơn một chút vì người phụ trách đi xem từng khu và góp ý.
Thăm nhà xong bị góp ý nhiều có phải bị từ chối?
Không. Góp ý là chuyện bình thường, thường kèm hẹn bạn sửa rồi gửi ảnh. Chỉ khi con vật thật sự không hợp với điều kiện nhà, nhóm mới gợi ý chọn con khác.
Có được từ chối cho chụp ảnh nhà khi thăm nhà không?
Được. Bạn có thể đề nghị chỉ chụp những khu con vật sẽ sống để lưu hồ sơ, không chụp mặt người và không đăng công khai. Hầu hết nhóm cứu hộ tôn trọng yêu cầu này.
Nên hỏi gì nhóm cứu hộ trong buổi phỏng vấn?
Nên hỏi về thói quen ăn ngủ, điều làm con vật sợ, tình trạng sức khoẻ và lịch tái khám, những điều nhóm còn băn khoăn, nội dung hợp đồng và cách nhóm theo dõi sau khi nhận nuôi.