CuuMang.comCưu Mang
Những tháng đầu với con vật nhận nuôi

Chó cứu hộ sợ dây dắt, sợ ra đường: tập đeo dây và đi dạo những lần đầu

Chó cứu hộ nằm bẹp khi thấy dây, đứng sững ở cổng không chịu đi là đang sợ. Chọn yếm phù hợp, tập đeo trong nhà, đi dạo ngắn ở chỗ vắng và tránh để chó tuột mất.

A nervous rescued brindle dog wearing a padded harness stands just inside an open gate of a quiet alley house, a person crouches beside holding a loose leash, early morning light

Chó cứu hộ sợ dây dắt thường vì từng bị xích, bị kéo lê, bị tóm cổ, hoặc chưa bao giờ đeo dây; cách giúp là đổi sang yếm vừa người, tập đeo trong nhà kèm phần thưởng cho tới khi chó coi yếm là chuyện bình thường, rồi mới ra ngoài với những chuyến đi rất ngắn ở nơi vắng, để chó tự quyết định tốc độ. Kéo một con chó đang sợ ra đường chỉ khiến nó sợ dây hơn và có nguy cơ tuột ra bỏ chạy.

Con chó cứu hộ tuột dây ở nơi lạ là một trong những tình huống đáng sợ nhất với người nhận nuôi, vì chó chưa biết đường về và chưa đủ tin người để quay lại khi được gọi. Phần dưới hướng dẫn chọn dây, các bước tập trong nhà, những chuyến đi đầu tiên, cách đọc tín hiệu sợ ngoài đường và các biện pháp chống tuột.

Vì sao chó cứu hộ sợ dây và sợ đường

Nhiều chó cứu hộ từng bị xích ở một góc sân hàng tháng, hàng năm. Với chúng, sợi dây gắn với cảm giác bị giữ lại, không thoát được, cổ bị siết mỗi khi cố đi. Có con từng bị bắt bằng thòng lọng, bị kéo lê lên xe. Có con sống ngoài đường từ nhỏ, chưa bao giờ đeo vòng cổ, nên thứ gì ôm quanh cổ hay thân cũng là lạ và đáng sợ.

Còn đường phố là một thế giới ồn ào: xe máy rồ ga sát bên, tiếng còi, người đi lại, chó nhà hàng xóm sủa qua cổng. Con chó vốn sống ở bãi đất vắng hoặc trong chuồng nhà tạm sẽ thấy tất cả những thứ đó cùng một lúc. Một số chó cứu hộ từng bị xe đâm, nên tiếng xe là ký ức đau.

Biểu hiện thường gặp: nằm bẹp, đông cứng khi thấy dây, chạy trốn khi người cầm dây, giãy giụa khi đeo vòng, đứng sững ở cổng không chịu bước, kéo ngược về nhà, run, thở gấp, tè ra khi có xe chạy qua. Những biểu hiện này không phải là bướng mà là sợ.

Chọn dây và yếm cho chó nhút nhát

Đồ dùng đúng giúp chó dễ chịu hơn và giảm nguy cơ tuột. Bảng dưới so sánh các loại hay gặp:

LoạiHợp với chó cứu hộ sợ dây?Ghi chú
Vòng cổ thườngDùng để gắn thẻ tên, không nên là điểm móc dây chínhChó giật lùi dễ tuột ra qua đầu, kéo vào cổ gợi lại ký ức bị xích
Yếm chữ H hoặc yếm ôm ngựcPhù hợpLực kéo chia đều lên ngực, không đè lên cổ; chọn loại có hai đai bụng chống tuột
Yếm luồn qua đầuKhó với chó sợ tay gần đầuChọn loại mở khoá được ở cổ để không phải trùm qua đầu
Vòng siết, vòng xíchKhông nênGây đau, làm nỗi sợ nặng thêm
Dây dắt cuộn tự rútKhông nên lúc đầuKhó kiểm soát, tiếng cạch khi khoá dây làm chó giật mình
Dây dắt vải dài vừa phảiPhù hợpCầm chắc, có thể dùng thêm một dây phụ nối vào vòng cổ để phòng tuột

Yếm vừa là khi luồn được hai ngón tay dưới các đai, không cọ vào nách. Chó gầy mới cứu hộ hay tăng cân sau vài tuần, nên kiểm tra lại độ vừa định kỳ.

Tập đeo yếm trong nhà

Mỗi bước có thể mất từ một ngày đến một tuần. Mỗi buổi chỉ vài phút, luôn kết thúc khi chó còn thoải mái.

  1. Để yếm nằm trên sàn. Đặt yếm gần bát ăn, rải vài miếng ăn lên và quanh yếm. Chó ngửi, ăn quanh yếm mà không sợ là xong bước này.
  2. Cầm yếm trong tay khi cho ăn. Tay cầm yếm, tay kia thả miếng ăn. Chó dần coi yếm là dấu hiệu sắp có điều tốt.
  3. Chạm yếm vào người chó. Chạm nhẹ yếm vào vai chó một giây, thưởng, bỏ ra. Tăng dần thời gian chạm.
  4. Cho chó tự chui đầu qua. Với yếm phải luồn đầu, cầm một miếng ăn phía bên kia lỗ yếm để chó tự đưa đầu vào lấy. Không chụp yếm lên đầu chó.
  5. Cài khoá, thưởng, tháo ra. Tiếng khoá cạch có thể làm chó giật mình; tập bấm khoá ở xa trước, mỗi tiếng cạch là một miếng thưởng. Sau đó mới cài lên người chó.
  6. Đeo yếm trong nhà một lúc. Cho chó đeo yếm khi ăn, khi chơi, khi nằm cạnh bạn, tăng dần thời gian. Không để chó đeo yếm khi không có người trông.
  7. Gắn dây, để dây kéo lê. Gắn dây dắt nhẹ vào yếm, để dây kéo lê trên sàn trong lúc chó đi lại trong nhà có người trông. Sau đó bạn cầm đầu dây, đi theo chó chứ không kéo chó.

Nếu chó từng bị xích, bước gắn dây có thể là bước khó nhất. Dùng dây vải mềm, không dùng xích kim loại kêu leng keng. Đi theo chó vài ngày trong nhà, để chó học được rằng dây không còn nghĩa là bị giữ một chỗ.

Những lần ra ngoài đầu tiên

Chọn giờ vắng nhất: sáng sớm hoặc tối muộn, khi đường ít xe. Lần đầu có thể chỉ là đứng ở cổng vài phút, thưởng, rồi vào nhà. Lần sau bước ra vài bước. Để chó đánh hơi thoải mái; đánh hơi giúp chó thu thập thông tin và tự trấn an, đó là phần quan trọng nhất của buổi đi dạo, không phải quãng đường.

Nếu chó đứng sững không chịu đi, đừng kéo. Đứng yên chờ, ngồi xuống cạnh chó, quay người về hướng ngược lại để chó có cảm giác được rút lui. Nếu chó muốn về nhà, cho về; lần sau đi ngắn hơn. Chó học được rằng nó được nghe sẽ dám thử nhiều hơn.

Nếu có thể, tìm một nơi yên tĩnh gần nhà để tập: một khoảng sân chung vắng, một con hẻm cụt, một bãi cỏ lúc không có ai. Một con chó điềm tĩnh, thân thiện của người quen đi cùng cũng giúp nhiều chó nhút nhát tự tin hơn, vì chó học theo nhau.

Mang theo phần thưởng thật ngon, loại chó chỉ được ăn khi ra ngoài. Mỗi khi có xe chạy qua mà chó vẫn bình tĩnh, thả một miếng. Nếu chó quá sợ tới mức không thèm ăn, bạn đang ở quá gần nguồn sợ; lùi xa hơn.

Đọc tín hiệu của chó khi đang ở ngoài đường

Ngoài đường mọi thứ diễn ra nhanh, nên người dắt cần nhận ra sớm khi chó bắt đầu quá sức, trước khi chó hoảng loạn giật dây. Những dấu hiệu nên chú ý:

  • Không ăn phần thưởng nữa. Chó nhả miếng ăn ra hoặc quay mặt đi dù đó là món nó thích là dấu hiệu rõ nhất rằng chó đã quá căng thẳng để học điều gì.
  • Đánh hơi dồn dập, không dừng lại. Khác với đánh hơi thong thả, chó mũi cắm xuống đất đi giật cục, không nghe gọi.
  • Người hạ thấp, đuôi cụp, tai ép. Chó cố thu nhỏ lại, đi sát chân bạn hoặc nép vào tường.
  • Ngoái lại liên tục về phía nhà. Chó đang tìm đường lui.
  • Thở hổn hển, chảy dãi khi trời không nóng. Mức căng thẳng đã cao.
  • Giật lùi, quay vòng, cố lách người ra khỏi yếm. Đây là lúc nguy cơ tuột cao nhất; dừng lại, tạo khoảng cách với nguồn sợ, giữ chắc dây.

Khi thấy một trong các dấu hiệu trên, đừng cố đi tiếp cho hết đoạn đường đã định. Quay về hướng nhà, đi chậm, để chó đánh hơi ở chỗ quen. Lần sau rút ngắn quãng đường hoặc chọn giờ vắng hơn. Một buổi đi dạo kết thúc nhẹ nhàng có giá trị hơn một buổi đi xa mà chó hoảng sợ.

Gặp chó khác và người lạ trên đường

Chó cứu hộ nhút nhát thường sợ nhất hai thứ: chó lạ lao tới và người lạ cúi xuống vuốt. Người dắt có quyền và có trách nhiệm bảo vệ chó của mình khỏi cả hai. Khi thấy chó lạ từ xa, đổi hướng, sang bên kia đường, hoặc đứng nép vào một bên để chó lạ đi qua, trong lúc thả thưởng cho chó nhà. Không cần cho chó nào cũng chào nhau.

Với người lạ muốn vuốt, đặc biệt là trẻ con chạy tới, cứ lịch sự từ chối bằng một câu ngắn: chó nhà mình đang tập, còn sợ người lạ, cảm ơn nhé. Đứng chắn giữa chó và người kia nếu cần. Nhiều người nhận nuôi ngại từ chối vì sợ mất lòng, nhưng một lần chó bị vuốt khi đang sợ có thể làm lùi lại vài tuần tập luyện.

Một số người dùng yếm màu vàng hoặc buộc thêm một dải vải màu vàng ở dây dắt như tín hiệu nhờ người khác giữ khoảng cách. Cách này không phổ biến ở mọi nơi, nên vẫn cần chủ động đổi hướng và nói rõ khi có người tới gần.

Phòng chó tuột dây bỏ chạy

Hai điểm móc. Dùng yếm có đai bụng chống tuột, thêm một dây phụ nối vào vòng cổ. Nếu chó giãy tuột khỏi một chỗ, vẫn còn chỗ kia.

Thẻ tên và chip. Vòng cổ có thẻ ghi tên chó và cách liên lạc với chủ. Hỏi nhóm cứu hộ chó đã gắn chip chưa và thông tin chip đã cập nhật tên bạn chưa.

Cầm dây đúng cách. Luồn tay vào quai dây rồi nắm thêm thân dây, không chỉ móc ngón tay. Không vừa dắt chó vừa xem điện thoại.

Kiểm tra cửa và cổng. Chó cứu hộ mới về hay lao ra khi cửa mở. Dặn cả nhà đóng cổng, tập cho chó ngồi chờ trước khi mở cửa.

Nếu chó tuột. Đừng đuổi theo, chó sợ sẽ chạy xa hơn. Ngồi xuống, quay người sang bên, gọi nhỏ, lấy túi đồ ăn lắc nhẹ. Báo ngay cho nhóm cứu hộ để được hỗ trợ tìm.

Câu chuyện của một con chó từng bị xích

Đen là con chó được cứu từ một nhà bỏ hoang, cổ hằn vết xích. Ở nhà mới, hễ thấy dây là Đen chạy vào gầm cầu thang. Chị Thu, người nhận nuôi, cất dây đi, chỉ để yếm nằm cạnh bát ăn suốt một tuần. Tuần thứ hai, Đen chịu cho chạm yếm vào vai. Tuần thứ ba, nó tự chui đầu qua yếm lấy miếng gan luộc.

Lần đầu ra cổng, Đen đứng sững, run lên khi có xe máy chạy ngang. Chị Thu ngồi bệt cạnh cổng, cho Đen ngửi bụi cây dại mười phút rồi vào nhà. Chị làm vậy mỗi sáng lúc năm giờ rưỡi. Sau gần một tháng, Đen đi được hết con hẻm, đuôi vẫy nhẹ khi đánh hơi các gốc cột.

Đen vẫn sợ đường lớn, nên chị chỉ dắt trong hẻm và chở Đen bằng xe tới một bãi cỏ vắng cuối tuần. Chị nói chị đã bỏ ý định dắt Đen đi dạo công viên đông người như những con chó khác; con chó của chị có con đường của nó.

Câu hỏi thường gặp

Chó cứu hộ không chịu đeo vòng cổ thì có cần đeo không?

Nên đeo một vòng cổ nhẹ có thẻ tên để phòng đi lạc, nhưng tập từ từ bằng phần thưởng. Khi dắt đi, móc dây vào yếm thay vì vòng cổ. Nếu chó quá sợ, tập đeo yếm trước rồi mới tới vòng cổ.

Chó nằm bẹp không chịu đi khi ra đường thì có nên bế không?

Có thể bế về nếu chó quá sợ, để kết thúc tình huống. Nhưng không nên bế đi dạo thay vì tập. Lần sau đi ngắn hơn, ở chỗ vắng hơn, và để chó đánh hơi ngay gần cổng nhà cho quen.

Bao lâu thì chó cứu hộ sợ dây mới đi dạo bình thường?

Từ vài tuần tới vài tháng. Chó từng bị xích lâu hoặc chưa bao giờ ra đường có thể cần lâu hơn. Một số con sẽ luôn thích đi ở nơi vắng, và điều đó hoàn toàn ổn.

Có nên dùng dây dắt cuộn tự rút cho chó mới nhận nuôi không?

Không nên trong thời gian đầu. Dây cuộn khó kiểm soát khi chó hoảng, tiếng khoá dây làm chó giật mình, và nếu tuột khỏi tay, hộp dây rơi kêu lạch cạch đuổi theo chó khiến nó càng chạy xa.

Chó sợ xe máy thì làm gì khi đi dạo?

Đi ở chỗ ít xe, giữ khoảng cách mà chó vẫn ăn được phần thưởng. Mỗi khi xe đi qua ở khoảng cách đó, thả một miếng ngon. Dần dần đứng gần đường hơn. Nếu nỗi sợ quá nặng, tìm người huấn luyện hỗ trợ.

Có nên thả chó cứu hộ chạy tự do ở bãi cỏ cho thoải mái không?

Chưa nên khi chó chưa biết quay về khi được gọi. Dùng dây dắt dài ở bãi vắng để chó có khoảng chạy mà vẫn giữ được. Chỉ thả khi đã tập gọi về thành công nhiều lần trong khu vực có rào.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138