CuuMang.comCưu Mang
Những tháng đầu với con vật nhận nuôi

Nhà có trẻ nhỏ đón chó mèo cứu hộ: luật trong nhà và cách cho con làm quen

Trẻ nhỏ và con vật cứu hộ có thể sống chung tốt nếu người lớn đặt luật rõ: không ôm, không đuổi, chỗ trốn là của con vật. Cách chuẩn bị và giao việc cho con theo tuổi.

A small child sits cross-legged on a play mat holding out a flat palm while a calm rescued beagle mix sniffs it, an adult hand rests on the child shoulder, viewed from behind

Nhà có trẻ nhỏ vẫn có thể đón chó mèo cứu hộ, với điều kiện chọn con vật đã quen trẻ con, người lớn luôn giám sát khi trẻ ở gần con vật, và cả nhà thống nhất vài luật đơn giản: không ôm, không đuổi, không làm phiền khi con vật ăn hay ngủ, chỗ trốn là của con vật. Phần lớn các vụ trẻ bị chó mèo cắn xảy ra trong chính nhà mình, với con vật quen, khi không có người lớn để ý.

Con vật cứu hộ thường có quá khứ không rõ ràng, và trẻ nhỏ thì hay làm những cử chỉ đột ngột mà con vật dễ hiểu lầm. Bài này giúp gia đình chuẩn bị trước khi đón, đặt luật trong nhà, giao việc phù hợp cho trẻ theo lứa tuổi, nhận ra tín hiệu căng thẳng của con vật, và biết làm gì nếu trẻ bị cắn hay cào.

Trước khi nhận nuôi: chọn đúng con vật

Nói rõ với nhóm cứu hộ rằng nhà có trẻ nhỏ, bao nhiêu tuổi, trẻ hiếu động hay trầm. Nhóm thường biết con vật nào đã từng sống với trẻ con ở nhà tạm, con nào giật mình khi có tiếng hét, con nào chịu được bị chạm bất ngờ. Đây là thông tin quý hơn bất kỳ mô tả về giống hay ngoại hình nào.

Nhiều người nghĩ chó con, mèo con sẽ hợp với trẻ hơn vì "nuôi từ nhỏ sẽ quen". Thực tế, con non có răng sắc, hay cắn đùa, cần được dạy nhiều, và trẻ nhỏ dễ làm con non đau khi bế. Một con vật trưởng thành, điềm tĩnh, đã được kiểm chứng là hiền với trẻ con thường là lựa chọn an toàn hơn cho nhà có trẻ dưới sáu tuổi.

Tránh nhận con vật có dấu hiệu sợ hãi nặng, từng bị bạo hành, hay có tiền sử cắn khi nhà có trẻ nhỏ, trừ khi người lớn có kinh nghiệm và có người huấn luyện đồng hành. Con vật sợ hãi cần một ngôi nhà yên tĩnh mà nhà có trẻ nhỏ khó đáp ứng, và điều đó không công bằng cho cả hai.

Cho trẻ gặp con vật trước khi đón về nếu nhóm cho phép, quan sát cách con vật phản ứng với tiếng nói, bước chân, bàn tay của trẻ.

Luật trong nhà, nói cho trẻ hiểu

Con vật tự đến với mình, mình không đuổi theo. Ngồi xuống, đưa tay thấp, chờ con vật tới ngửi. Nếu con vật bỏ đi thì để nó đi.

Không ôm, không bế khi chưa có người lớn. Ôm là cử chỉ thương của người, nhưng với chó mèo là bị giữ chặt. Trẻ có thể vuốt nhẹ lưng, ngực khi con vật tự áp vào.

Con vật đang ăn, đang ngủ thì không chạm. Kể cả con vật hiền nhất cũng có thể giật mình cắn khi bị đánh thức đột ngột hay khi đang ăn.

Chỗ trốn là nhà riêng của con vật. Ổ, chuồng, gầm bàn nơi con vật lui vào thì trẻ không chui vào, không thò tay vào.

Không kéo tai, kéo đuôi, chọc mắt, cưỡi lên lưng. Giải thích bằng câu đơn giản: làm vậy con vật bị đau, nó không nói được nên sẽ cắn để báo.

Nói nhỏ, đi chậm quanh con vật mới. Trong những tuần đầu, trẻ chơi đùa ầm ĩ ở phòng khác.

Đồ ăn của người không cho con vật. Trẻ hay chia bánh kẹo cho chó mèo, vừa có hại cho con vật vừa tập cho con vật giật đồ ăn trên tay trẻ.

Giao việc cho trẻ theo lứa tuổi

Cho trẻ tham gia chăm sóc giúp trẻ thấy mình có trách nhiệm và con vật liên hệ trẻ với điều tốt. Nhưng trách nhiệm chính luôn là của người lớn. Bảng dưới gợi ý việc phù hợp, không phải để đánh giá trẻ giỏi hay kém.

TuổiViệc trẻ có thể làmNgười lớn làm
Dưới 3 tuổiNgồi trong lòng người lớn nhìn con vật, vuốt nhẹ có người cầm tayMọi việc chăm sóc, luôn có mặt khi trẻ ở gần con vật
3 đến 5 tuổiĐổ hạt vào bát có người lớn cùng làm, thả miếng ăn xuống sàn, gọi tên con vậtĐặt bát, dắt đi dạo, dọn vệ sinh, giám sát mọi lúc
6 đến 9 tuổiThay nước, chải lông khi con vật thích, tập lệnh đơn giản cùng người lớnDắt chó ra đường, cắt móng, đưa đi thú y
10 tuổi trở lênCho ăn theo lịch, dắt chó nhỏ điềm tĩnh ở khu vắng có người lớn đi cùng, ghi sổ chăm sócKiểm tra lại, lo sức khoẻ, xử lý khi có vấn đề hành vi

Không giao cho trẻ dắt chó lớn hoặc chó còn sợ hãi ra đường. Chó giật dây có thể kéo ngã trẻ, và trẻ không xử lý được khi gặp chó khác.

Dạy trẻ đọc tín hiệu "để mình yên"

Trẻ từ khoảng bốn năm tuổi có thể học nhận ra khi con vật không muốn bị làm phiền. Dạy bằng hình ảnh dễ nhớ, ví dụ "con vật đang nói không":

  • Chó liếm môi, ngáp, quay mặt đi khi trẻ lại gần.
  • Chó nhìn trẻ mà để lộ lòng trắng mắt, người cứng lại.
  • Chó gầm gừ nhỏ, nhe răng: trẻ phải đứng yên rồi từ từ lùi ra, không chạy, không hét.
  • Mèo phẩy đuôi mạnh, tai xoay ngang hoặc ép ra sau.
  • Mèo rít, xù lông, nằm ngửa giơ bốn chân.
  • Con vật bỏ đi, chui vào chỗ trốn.

Khen trẻ mỗi khi trẻ nhận ra tín hiệu và để con vật yên. Đây là kỹ năng giúp trẻ an toàn cả với chó mèo nhà người khác.

Có thể biến việc học thành một hoạt động chung: người lớn làm động tác ngáp, liếm môi, quay mặt đi giống con chó, trẻ đoán xem con vật đang muốn nói gì. Cuối tuần cùng ngồi quan sát con vật nhà mình vài phút và kể lại cho nhau nghe nó đã "nói" những gì trong ngày.

Chuẩn bị nhà trước ngày đón

Một vài thay đổi nhỏ trong nhà trước khi con vật về giúp tránh nhiều tình huống khó giữa trẻ và con vật trong những tuần đầu:

  • Một khu riêng cho con vật mà trẻ không vào được. Một phòng có rào chắn cửa, hoặc một góc có hàng rào thấp. Đây là nơi con vật nghỉ khi mệt, khi có khách, khi trẻ đang chơi ầm ĩ.
  • Cất đồ chơi của trẻ lên cao. Chó mới về hay gặm đồ chơi nhỏ, vừa hỏng đồ của trẻ vừa có nguy cơ nuốt phải. Trẻ khóc vì mất đồ chơi cũng làm con vật căng thẳng.
  • Bát ăn, khay cát ngoài tầm tay trẻ. Trẻ bò tới bốc cát mèo hay thò tay vào bát chó đang ăn là hai tình huống hay gặp.
  • Thống nhất luật giữa người lớn. Ông bà, người giúp việc, anh chị lớn đều cần biết luật trong nhà, nếu không trẻ sẽ bối rối khi mỗi người nói một kiểu.
  • Nói chuyện với trẻ trước. Kể cho trẻ nghe con vật sắp về đã trải qua những gì, theo cách nhẹ nhàng, và vì sao bạn mới về cần được để yên mấy ngày đầu.

Nếu trẻ đang trong giai đoạn nhiều thay đổi như mới đi nhà trẻ, mới có em, có thể cân nhắc lùi ngày đón để cả nhà không phải lo quá nhiều chuyện cùng lúc.

Giám sát thế nào cho đủ

Giám sát không chỉ là có người lớn trong nhà. Người lớn đang nấu cơm trong bếp trong khi trẻ chơi với chó ở phòng khách là không giám sát. Giám sát thật là có một người lớn để mắt trực tiếp, đủ gần để can thiệp ngay.

Khi không giám sát được, tách trẻ và con vật ra: dùng rào chắn cửa, cho con vật vào phòng riêng với đồ gặm, hoặc cho trẻ ra chỗ khác. Đây không phải là phạt con vật hay trẻ, mà là cách an toàn cho cả hai. Nhiều gia đình có thói quen mỗi khi người lớn rời phòng thì mang theo trẻ hoặc mang theo con vật.

Với trẻ chưa biết đi, cẩn thận hơn nữa. Con vật có thể bị thu hút bởi tiếng khóc, mùi sữa, đồ chơi phát tiếng. Không để con vật vào phòng trẻ ngủ, không để trẻ bò tới chỗ con vật nằm.

Những thời điểm dễ xảy ra sự cố nhất là khi nhà có khách, có trẻ con nhà khác đến chơi, khi người lớn mệt mỏi hoặc bận rộn. Những lúc đó nên cho con vật nghỉ ở phòng riêng.

Nếu trẻ bị cắn hoặc cào

Dù vết cắn hay vết cào nhỏ, hãy rửa ngay dưới vòi nước chảy với xà phòng trong nhiều phút, rồi đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám và tư vấn tiêm phòng dại, kể cả khi con vật đã được tiêm phòng. Đừng tự xử lý bằng các mẹo dân gian, đừng chờ xem vết thương có sưng không.

Giữ con vật lại, không để nó đi mất, để theo dõi sức khoẻ của nó trong thời gian cơ sở y tế dặn. Báo cho nhóm cứu hộ đã giao con vật, cung cấp hồ sơ tiêm phòng của con vật cho cơ sở y tế.

Sau đó, bình tĩnh nhìn lại tình huống: lúc đó trẻ đang làm gì, con vật đang ở đâu, có tín hiệu nào bị bỏ qua không. Phần lớn vụ cắn có lý do mà người lớn có thể phòng tránh được. Liên hệ người huấn luyện có kinh nghiệm để đánh giá con vật trước khi quyết định có tiếp tục nuôi không. Nếu quyết định không nuôi tiếp, trả về nhóm cứu hộ và kể đầy đủ sự việc để nhóm tìm nhà phù hợp hơn.

Những điều tốt mà trẻ học được

Khi được hướng dẫn đúng, sống cùng một con vật cứu hộ dạy trẻ nhiều điều. Trẻ học sự kiên nhẫn khi thấy con vật cần nhiều tuần mới dám lại gần. Trẻ học đọc cảm xúc của một sinh vật không biết nói. Trẻ học rằng thương ai thì phải tôn trọng điều người đó muốn, kể cả khi người đó là một con mèo không thích bị bế.

Trẻ cũng được nghe câu chuyện của con vật: được nhặt ở đâu, từng bị bỏ rơi thế nào, nay đã có nhà. Người lớn có thể kể theo cách nhẹ nhàng, phù hợp lứa tuổi, không cần chi tiết đau lòng. Những câu chuyện đó gieo vào trẻ ý nghĩ rằng con vật không phải đồ chơi để mua rồi bỏ.

Một em bé năm tuổi ngồi đếm thầm đến mười rồi mới chìa tay cho con chó cứu hộ ngửi, một em bé tám tuổi tự nhắc cả nhà nói nhỏ vì con mèo mới về đang ngủ, đó là những điều trẻ mang theo rất lâu.

Câu hỏi thường gặp

Nhà có trẻ sơ sinh có nên nhận nuôi chó mèo cứu hộ không?

Có thể, nhưng nên cân nhắc kỹ thời điểm. Những tháng đầu chăm trẻ sơ sinh rất bận và mệt, khó dành thời gian cho con vật mới cần làm quen. Nhiều gia đình chọn chờ tới khi trẻ lớn hơn hoặc nhận một con vật trưởng thành đã quen trẻ con.

Chó cứu hộ có nguy hiểm với trẻ con hơn chó mua không?

Không hẳn. Nguy cơ phụ thuộc vào tính nết từng con và cách người lớn giám sát, không phụ thuộc nguồn gốc. Chó cứu hộ đã ở nhà tạm có trẻ con thì nhóm biết rõ tính nết, đôi khi còn rõ hơn chó mua.

Có nên để trẻ ngủ chung với chó mèo không?

Không nên với trẻ nhỏ. Con vật có thể nằm đè, giật mình cắn khi trẻ trở mình, và vệ sinh cũng khó đảm bảo. Cho con vật một chỗ ngủ riêng, ngoài phòng trẻ hoặc ở góc có rào chắn.

Trẻ sợ chó mèo thì có nên nhận nuôi không?

Nên chờ. Trẻ sợ sẽ hay hét, chạy, làm con vật căng thẳng theo. Có thể cho trẻ làm quen dần với chó mèo hiền của người quen trước. Khi trẻ thoải mái hơn, cả nhà mới tính chuyện nhận nuôi.

Làm sao dạy trẻ ba tuổi không kéo đuôi mèo?

Trẻ ba tuổi chưa tự kiềm chế được lâu, nên người lớn phải luôn ở gần. Dạy bằng cách cầm tay trẻ vuốt nhẹ lưng mèo, nói "vuốt nhẹ thế này". Khi trẻ kéo đuôi, nhẹ nhàng gỡ tay và chuyển trẻ sang việc khác, không la hét làm mèo thêm sợ.

Con vật gầm gừ với trẻ thì có phải trả lại không?

Gầm gừ là cảnh báo, không phải tấn công. Tách trẻ ra, xem lại lúc đó trẻ đang làm gì, và tìm người huấn luyện đánh giá. Không phạt con vật vì gầm. Nếu sau khi điều chỉnh vẫn không an toàn, trao đổi với nhóm cứu hộ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138